Demografski dejavniki zaznavanja korupcije: vpliv spola, starosti in izobrazbe v Sloveniji

Avtorji

  • Mitja Pust Doktorski študent na Fakulteti za poslovne in upravne vede Univerze v Novem mestu
  • Karmen Erjavec Univerza v Novem mestu Fakulteta za ekonomijo in informatiko https://orcid.org/0000-0003-4971-0292

DOI:

https://doi.org/10.55707/eb.v12i2.155

Ključne besede:

korupcija, demografski dejavniki, zaznavanje korupcije, spol, starost, izobrazba, Slovenija

Povzetek

Korupcija predstavlja eno osrednjih razvojnih ovir družb in gospodarstev, pri čemer v analizah njenih vzrokov ostajajo prezrti demografski dejavniki. Namen prispevka je raziskati, kako spol, starost in izobrazba vplivajo na zaznavanje korupcije med slovenskimi državljani. Na osnovi kvantitativne deskriptivne raziskave, izvedene na vzorcu 425 prebivalcev Slovenije, so bile ugotovljene statistično značilne razlike med demografskimi skupinami. Rezultati kažejo, da moški v večji meri kot ženske zaznavajo vpliv spola, narodnosti in izobrazbe ter izkazujejo večjo tolerantnost do koruptivnih ravnanj. Starostne razlike se odražajo v tem, da mlajši in starejši pripisujejo večji pomen spolu in narodnosti kot srednja generacija. Poleg tega izobrazba pomembno vpliva na zaznavanje korupcije: osebe z nižjo izobrazbo kot ključne dejavnike korupcije poleg spola in narodnosti prepoznavajo tudi izobrazbo in dohodek. Ugotovitve prispevajo k poglobljenemu razumevanju družbenih determinant zaznavanja korupcije ter nudijo empirično podlago za razvoj ciljnih in demografsko občutljivih protikorupcijskih ukrepov.

Literatura

Blesse, S. in Roesel, F. (2021). Accountability and corruption: Evidence from a natural experiment. European Journal of Political Economy, 66, 101980. https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2020.101980

Delavallade, C., Gauri, V. in Keefer, P. (2023). Promoting integrity and anti-corruption through education: Evidence from a randomized intervention. World Development, 162, 106111. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2023.106111

Domadenik, P., Prašnikar, J. in Svejnar, J. (2014). The impact of corruption on managerial decision-making: Evidence from Slovenian firms. Journal of Comparative Economics, 42(1), 24–40. https://doi.org/10.1016/j.jce.2013.08.001

European Commission. (2024). Rule of law report 2024 – Country chapter on the rule of law situation in Slovenia. https://commission.europa.eu

Fürstenberg, F., Müller, T. in Lutz, R. (2023). Who tolerates corruption? The impact of socio-economic status and political attitudes. Social Indicators Research, 170(2), 587–610. https://doi.org/10.1007/s11205-023-03044-6

Giannoulakis, A., Lavdas, K. in Ladi, S. (2024). Anti-corruption strategies in democratic societies: Institutional trust and demographic variance. Journal of Public Policy, 44(1), 118–135. https://doi.org/10.1017/S0143814X23000188

Hansen, H. K. in Flyverbom, M. (2023). Demographic inequalities and digital corruption monitoring: A critical perspective. Information, Communication & Society, 26(9), 1283–1298. https://doi.org/10.1080/1369118X.2022.2085445

Jones, C. M. in Edewor, A. (2023). Gendered perceptions of corruption: Empirical evidence from cross-cultural contexts. International Journal of Comparative Sociology, 64(3), 213–232. https://doi.org/10.1177/00207152231173265

Komisija za preprečevanje korupcije. (2010). Zakon o integriteti in preprečevanju korupcije (ZIntPK). Uradni list Republike Slovenije, št. 45/10 s spremembami. https://www.kpk-rs.si

Martínez, F. in Diaz, R. (2024). Generational differences in attitudes toward corruption: A comparative EU study. Ethics & Behavior, 34(1), 56–75. https://doi.org/10.1080/10508422.2023.2235092

Ministrstvo za pravosodje Republike Slovenije. (2001). Obligacijski zakonik (OZ). Uradni list Republike Slovenije, št. 83/01 s spremembami. https://www.uradni-list.si

OECD. (2018). OECD integrity review of Argentina: Achieving integrity for sustainable development. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264291650-en

Pellegata, A. in Memoli, V. (2022). Citizens’ perceptions of public integrity and the role of education and media exposure. Governance, 35(3), 671–692. https://doi.org/10.1111/gove.12568

Rose-Ackerman, S. in Palifka, B. J. (2016). Corruption and government: Causes, consequences, and reform (2nd ed.). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139962933

Skinner, C. (2020). Survey methodology in political research. V G. R. Newman (ur.), Handbook of social research methodology (str. 231–248). SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781526470360

Sundström, A. in Wängnerud, L. (2016). Corruption and the role of women in the bureaucracy (QoG Working Paper Series 2016:20). University of Gothenburg. https://qog.pol.gu.se/digitalAssets/1602/1602704_2016_20_sundstrom_w--ngnerud.pdf

Thomann, E. (2025). Corruption as a systemic problem: Perspectives from political sociology. Policy Studies Journal, 53(1), 112–135. https://doi.org/10.1111/psj.12412

Transparency International. (2013). Corruption perceptions index 2013. Transparency International. https://www.transparency.org/en/cpi/2013

Transparency International. (2022). Corruption perceptions index 2021. Transparency International. https://www.transparency.org/en/cpi/2021

Transparency International. (2023). Corruption perceptions index 2023. https://www.transparency.org/en/cpi/2023

UNODC. (2021). Education for justice: Module 5 – Corruption in the private sector. United Nations Office on Drugs and Crime. https://www.unodc.org/e4j/en/anti-corruption/module-5/index.html

UNODC. (2023). The time is now: Addressing gender dimensions in corruption. United Nations Office on Drugs and Crime. https://www.unodc.org/documents/research

UNODC. (2024). Corruption, gender and sustainable development: Trends and policy responses. United Nations Office on Drugs and Crime. https://www.unodc.org/unodc/en/corruption/publications.html

University of Ljubljana. (2023). 1KA – One Click Survey. Center for Social Informatics. https://www.1ka.si

Vitolla, F., Rubino, M., Raimo, N. in Garcia-Sanchez, I.-M. (2023). Demographic determinants and perceptions of corruption: A cross-country analysis. Journal of Business Ethics, 190(2), 473–490. https://doi.org/10.1007/s10551-023-05315-0

You, J. (2024). Education and anti-corruption: Long-term evidence from public sector accountability. Public Administration Review, 84(1), 55–71. https://doi.org/10.1111/puar.13555

Zulqarnain, M., Saeed, A. in Zafar, M. (2022). Measuring corruption perception through socio-demographic predictors: Evidence from developing economies. Journal of Social and Economic Development, 24(3), 675–690. https://doi.org/10.1007/s40847-022-00185-3

Prenosi

Objavljeno

2025-11-24

Kako citirati

Pust, M., & Erjavec, K. (2025). Demografski dejavniki zaznavanja korupcije: vpliv spola, starosti in izobrazbe v Sloveniji. Revija Za Ekonomske in Poslovne Vede, 12(2), 18–34. https://doi.org/10.55707/eb.v12i2.155

Številka

Rubrike

Prispevki